رفتار درمانی شناختی (CBT)

رفتار درمانی شناختی (CBT)

رفتار درمانی شناختی (CBT) نوعی روان درمانی است که بر اهمیت تاثیر افکار و احساسات بر رفتار تاکید دارد. روانشناس در جلسات رفتار درمانی شناختی از بیمار می‌خواهد که بر روی افکار، باورها و نگرش‌هایش متمرکز شود و ارتباط بین این مقوله‌ها و رفتارهای مشکل آفرین را درک کند. به این ترتیب مراجعین می‌توانند راه‌های سالمی را برای مدیریت هیجانات و احساسات دردسرساز و موقعیت‌های دشوار زندگی پیدا کنند. رفتار درمانی شناختی به مراجعین کمک می‌کند تا زندگی شاد و رضایت‌بخشی را با تغییر دادن روش تفکر و رفتارشان برای خود رقم بزنند.

اهداف و مزایای رفتار درمانی شناختی

رفتار درمانی شناختی به مراجعین کمک می‌کند تا مهارت‌های مقابله‌ای مفیدی را در خود پرورش بدهند؛ این مهارت‌ها در زمان حال و آینده برای مدیریت رفتارها، هیجانات و افکار مخرب به کار گرفته می‌شود. تمام جلسات مشاوره اهداف بلندمدت و کوتاه مدتی دارد که متناسب با چالش‌های منحصر به فرد هر بیمار تعریف می‌شود.

مراجعین در پایان دوره مشاوره می‌توانند کنترل بیشتری بر رفتارهایشان داشته باشند و روش تفکری را که به تازگی یافته‌اند برای مدیریت احساسات و افکار چالش‌برانگیز به کار بگیرند. رفتار درمانی شناختی با هدف اصلاح رفتار و افکار دردسرآفرین، بهبود عملکرد و رسیدن به آرامش و برطرف شدن علائم انجام می‌شود.

پس از رفتار درمانی شناختی انتظار می‌رود که علائم کاهش پیدا کند. مهارت‌های مقابله‌ای به دست آمده از طریق رفتار درمانی شناختی از بروز حملات آشفتگی هیجانی در آینده جلوگیری می‌کند. چون این نوع درمان با تمرکز بر فراگیری مهارت‌های مقابله‌ای کاربردی انجام می‌شود، بسیاری از مراجعین به سرعت متوجه نتایج مثبت درمان می‌شوند.

اشخاصی که توانایی مراقبت از خود، حفظ شغل یا مدیریت امور مالی‌شان را از دست داده‌اند، به کمک رفتار درمانی شناختی می‌توانند ابزار ارزشمندی را برای بازسازی زندگی‌شان پیدا کنند.

پژوهش‌های متعدد نشان داده است که رفتار درمانی شناختی موفقیت درمان اختلال‌های روانی مختلف را در طیف وسیعی از بیماران افزایش می‌دهد.

کارآمدی رفتار درمانی شناختی (CBT)

رفتار درمانی شناختی در بعضی موارد موثرتر از دیگر رویکردهای روان درمانی است. همچنین ترکیب CBT و درمان دارویی نیز روش موفقیت‌آمیزی برای کاهش علائم بیماران محسوب می‌شود.

بهره‌گیری از رفتار درمانی شناختی در درمان اختلال‌های سوءمصرف مواد مخدر ظرف سی سال گذشته رو به فزونی گذاشته است و رفتار درمانی شناختی امروزه یکی از مورد توجه‌ترین و پرکاربردترین مداخله‌های روانشناسی اجتماعی برای درمان اعتیاد به شمار می‌آید.

نتایج مطالعات بالینی همواره حکایت از آن داشته است که راهبردهای مقابله‌ای رفتاردرمانی شناختی احتمال بهبودی بلندمدت بیماران را افزایش می‌دهد. تحلیل مقابله‌ای 53 مطالعه بالینی نشان داد که رفتار درمانی شناختی روش موثری برای درمان طیف وسیعی از اختلال‌های اعتیاد مانند الکلیسم، سوءمصرف مواد مخدر، اعتیاد به نیکوتین و بسیاری از عارضه‌های دیگر به شمار می‌آید.

موسسه ملی سوءمصرف مواد مخدر و انجمن ملی رفتاردرمان‌‌گران شناختی این روش را به عنوان درمانی موثر برای ترک اعتیاد توصیه می‌کنند. بیماران در جلسات مشاوره رفتاردرمانی شناختی متوجه می‌شوند که چه موقعیت‌هایی آن‌ها را به مصرف دوباره مواد مخدر سوق می‌دهد و ساز و کارهای مقابله‌ای مناسب را برای انواع مشکلات و هیجانات مخرب تعریف می‌کنند.

رفتار درمانی شناختی در درمان بیماری‌های سلامت روان

مطالعات انجام شده بیانگر آن است که رفتار درمانی شناختی روش موثری برای درمان عارضه‌های روانی محسوب می‌شود. CBT برای درمان عارضه‌های روانی گوناگونی مانند موارد زیر به کار برده می‌شود:

  • افسردگی
  • اختلال‌های اضطراب
  • اسکیزوفرنی و دیگر اختلال‌های روان‌پریشی
  • بولیمی (پرخوری روانی) و دیگر اختلال‌های تغذیه‌ای
  • اختلال‌های شخصیت
  • اختلال دوقطبی
  • اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
  • اختلال وسواسی ـ اجباری
  • اختلال سوءمصرف مواد مخدر
  • اختلال‌های مربوط به بارداری
  • اختلال‌های مدیریت خشم
  • فوبیا
  • بی‌خوابی
  • اختلال نقص توجه ـ بیش‌فعالی (ADHD)

رفتار درمانی شناختی در درمان اعتیاد

روانشناس در جلسات مشاوره فردی با استفاده از رفتاردرمانی شناختی به بیمار کمک می‌کند تا افکار خودکاری را که باعث به دام افتادن او در چرخه رفتار اعتیادآور می‌شود یا به اختلال روانی دامن میزند، شناسایی کند.

 رفتار درمانی شناختی (CBT) برای درمان اعتیاد به مواد زیر نیز کاربرد دارد:

  • ماری جوانا
  • الکل
  • کوکائین
  • آمفتامین‌ها
  • تریاک و مشتقات آن

بیماران در جلسات مشاوره گروهی مهارت‌های میان‌فردی و راهبردهای مقابله‌ای را با همتایانشان تمرین می‌کنند. همچنین بیماران در جلسات آموزش پیشگیری از عود اعتیاد یاد می‌گیرند که چگونه محرک‌های سوءمصرف مواد مخدر را شناسایی کنند و نشانه‌های هشدار اولیه برگشت احتمالی به اعتیاد را تشخیص دهند.

بیماران با تکیه بر مهارت‌هایی که در رفتاردرمانی شناختی یاد گرفته‌اند، روش کاربردی مفیدی را برای جایگزین کردن افکار مخرب با باورهای مثبت و خودتاییدگر می‌یابند. رفتاردرمانی شناختی امید به رهایی از چرخه رفتارهای مخرب را در معتادان در حال ترک یا بیماران مبتلا به عارضه‌های روانی تزریق می‌کند که احساس می‌کنند کنترلی بر زندگی‌شان ندارند.

چنانچه آموزش پیشگیری از عود اعتیاد بر مبنای اصول رفتاردرمانی شناختی با رویکردهای دیگری مانند درمان دارویی ترکیب شود، بهترین نتایج از رفتاردرمانی شناختی به دست می‌آید.

رفتاردرمانی شناختی در کلینیک پیام تندرستی

تجربه نشان داده که اکثر افرادی که به اعتیاد گرفتار شده‌اند، حداقل دارای یک مشکل سلامت روان نیز بصورت همزمان هستند که می‌تواند علت و یا معلول اعتیاد باشد. در کلینیک پیام تندرستی درمان اعتیاد ترکیبی از فعالیت‌ها و روش‌های درمانی است که به هر دو مورد را پوشش می‌دهد.

CBT در کلینیک پیام تندرستی در محیطی مناسب برای درمان توسط تیم درمانی دلسوز و مجرب متناسب با نیاز هر بیمار انجام می‌شود.

ما در کلینیک پیام تندرستی از رفتاردرمانی شناختی برای کمک به بیمارانمان و هدایت آن‌ها به سمت یک زندگی سالم و پربار استفاده می‌کنیم. اگر خود یا یکی از نزدیکانتان با اختلال سوءمصرف مواد دست و پنجه نرم می‌کنید، ما می‌توانیم شما را به ابزار لازم برای بازیابی زندگی سالم و عاری از اعتیاد مجهز کنیم. برای راهنمایی بیشتر با شماره 41 22 22 22 – 021 تماس بگیرید، مشاورین ما آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند.