ترک اعتیاد سیگار

سیگار با رساندن سریع نیکوتین به مغز، برای مدت کوتاهی احساس آرامش یا تمرکز ایجاد می‌کند اما با تداوم مصرف، مغز این وضعیت را به‌عنوان حالت عادی می‌پذیرد. به همین دلیل، پس از کنار گذاشتن سیگار ممکن است فرد احساس کند برای آرام‌شدن، فکر کردن یا انجام فعالیت‌های روزمره به آن نیاز دارد.

این احساس، نشانه نیاز واقعی بدن به سیگار نیست؛ بلکه واکنش مغز به حذف ماده‌ای است که به دریافت مداوم آن عادت کرده است. آگاهی از این موضوع کمک می‌کند فرد وسوسه‌ها و حالات ناخوشایند روزهای ابتدایی را بخشی گذرا از روند رهایی از نیکوتین بداند، نه دلیلی برای ادامه مصرف. در این مطلب به بررسی کامل بهترین روش ترک سیگار می‌پردازیم.

تشخیص اعتیاد به نیکوتین

ممکن است پزشک ترک سیگار از شما پرسش‌هایی بپرسد یا از شما بخواهد پرسشنامه‌ای پر کنید تا متوجه میزان وابستگی شما به نیکوتین شود. هرچه تعداد سیگارهایی که در روز می‌کشید بیشتر باشد و هرچقدر سریع‌تر بعد از بیدار شدن سیگار بکشید، یعنی میزان اعتیاد شما به نیکوتین بیشتر است. دانستن میزان وابستگی شما به پزشک کمک می‌کند تا راه های ترک سیگار سریع برای شما، بصورت برنامه درمانی ترک نیکوتین برنامه ریزی گردد.

داروهای مؤثر در ترک سیگار

بسیاری از روش‌های سریع ترک سیگار، شامل روش درمان جایگزین کردن نیکوتین و داروهای بدون نیکوتین، در درمان اعتیاد به نیکوتین مؤثر و امن واقع شده است. استفاده از داروهای روانپزشکی تحت نظر روانپزشک ترک اعتیاد به نیکوتین می‌تواند در نتایج بهتر ترک سیگار به شما کمک کند. به عنوان مثال، ترکیب داروهای بلند مدت با محصولات جایگزین کوتاه مدت نیکوتین، می‌تواند سودمند باشد. اگر باردار یا در دوران شیردهی هستید، در روز کم تر از 10 سیگار می‌کشید یا زیر 18 سال هستید، قبل استفاده از محصول جایگزین نیکوتین خارج از نسخه، حتماٌ با دکتر ترک سیگار مشورت کنید.

داروهایی که نیکوتین ندارند و با نسخه قابل دسترس هستند، شامل موارد زیر می‌شود:

بوپروپیون (زیبان)

این داروی ضد افسردگی، میزان دوپامین و نوراپی‌نفرین را که هر دو مواد شیمیایی مغز هستند که توسط نیکوتین هم بالا می‌رود، افزایش می‌دهد. معمولاٌ روانپزشک متخصص ترک سیگار به شما توصیه می‌کند یک هفته پیش از شروع ترک سیگار، مصرف این دارو را شروع کنید. بوپروپیون این مزیت را دارد که به کنترل اضافه وزن بعد از ترک سیگار کمک می‌کند. معمولاٌ اثرات جانبی آن شامل بی‌خوابی، پریشانی، سر درد و خشکی دهان می‌باشد. اگر سابقه صرع یا آسیب جدی به سر مثل شکستگی جمجمه دارید نباید از این دارو استفاده کنید.

وارنیکیلین (چنتیکس)

این دارو بر روی دریافتگرهای نیکوتین مغز تاثیر می‌گذارد، علائم ترک و احساس لذت بعد از سیگار کشیدن را کاهش می‌دهد. معمولاً پزشک ترک سیگار به شما توصیه می‌کند یک هفته پیش از شروع ترک نیکوتین، مصرف این دارو را شروع کنید. اثرات جانبی آن شامل حالت تهوع، سردرد، بی‌خوابی و کابوس‌های شبانه است. در موارد نادری، وارنیکلین موجب علائم جدی روانپزشکی، مانند حالت افسردگی و افکار خودکشی شده است.

نورتریپتیلین (پامیلور)

درصورت جواب ندادن سایر داروها، این دارو تجویز می‌شود. این داروی ضدافسردگی سه حلقه‌ای، با افزایش میزان نوراپیفرین پیامرسان عصبی مغز عمل می‌کند. اثرات جانبی رایج آن می‌تواند شامل خشکی دهان، خواب آلودگی،گیجی و یبوست باشد.

ترکیب مصرف دارو با خدمات روان درمانی، فرصت بهتری برای ترک بلند مدت سیگار فراهم می‌کند.

روانشناسی ترک اعتیاد سیگار

در حالی که مصرف دارو به شما کمک می‌کند با کاهش علائم ترک سیگار مانند میل به تنباکو کنار بیایید، روش‌های درمان رفتاری به شما کمک می‌کند مهارت‌های مورد نیاز برای پرهیز از مصرف تنباکو و نیکوتین را در بلند مدت به دست بیاورید. هر چقدر زمان بیشتری با مشاوران ترک سیگار بگذرانید، نتایج درمان شما بهتر خواهد بود.

انواع مختلفی از خدمات مشاوره کلینیک پیام تندرستی که می‌تواند در ترک سیگار به شما کمک کند:

مشاوره تلفنی

شما می‌توانید هر کجا که هستید از مزیت مشاوره تلفنی مرکز پیام تندرستی در تهران برای ترک سیگار بهره ببرید. شما می‌توانید همین الان از طریق شماره تلفن 02122222241 با مشاوران متخصص این مرکز در ارتباط باشید.

برنامه مشاوره روانشناسی فردی یا گروهی

ممکن است پزشک شما گروه‌های حمایتی یا برنامه درمانی را پیشنهاد دهد که در آن مشاوره توسط متخصص ترک سیگار ارائه می‌شود. مشاوره به شما کمک می‌کند روش های شروع برای ترک سیگار را یاد بگیرید و حین این روند از شما حمایت می‌کند. بسیاری از بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، درمانگران این خدمات درمانی را انجام می‌دهند و یا دارای پزشک متخصصین ترک اعتیاد به سیگار هستند که مجوز ارائه روش های درمان برای ترک نیکوتین را دارند.

روش های نامناسب برای ترک سیگار

جایگزین کردن نوع دیگری از تنباکو برای ترک سیگار تصمیم خوبی نیست. تنباکو یا نیکوتین به هر شکلی کاملا مضر است.

محصولات حل شدنی تنباکو

کیسه های تنباکو، قرص یا محصولات دیگری که حاوی مقدار کمی تنباکو و نیکوتین است و شما در دهان خود نگه می‌دارید یا حل می‌کنید. مدرکی مبنی بر این که این محصولات به ترک شما کمک کند وجود ندارد و اطلاعات کمی در مورد تاثیرات سلامت آن‌ها موجود است.

سیگارهای الکترونیکی

این سیگارها، ابزارهایی باطری دار هستند که به مایعی حاوی نیکوتین حرارت می‌دهد تا به صورت بخار استنشاق کنید. از آن جایی که این وسیله جدید است، اطلاعات زیادی در مورد خطرات محتمل آن وجود ندارد. تحقیقات در مورد تاثیر سیگار الکترونیک به روی ترک سیگار، نتایج متناقضی دربر داشته است. به همین دلایل، سیگار الکترونیک به افرادی که قصد ترک سیگار دارند توصیه نمی‌شود.

سیگارهای طعم دار

سیگارهای معطر (کرتک) و سیگارهای طعم دار (بیدی) به اندازه سیگارهای معمولی پرخطر هستند و حتی ممکن است باعث مشکلات سلامت بیشتری شوند. این نوع از سیگارها در ایالت متحده ممنوع شده ولی در کشورهای دیگر قابل دسترس است.

قلیان

قلیان، پیپ آبی است که تنباکو را می‌سوزاند و دود از طریق یک شلنگ استنشاق می‌شود. قلیان بی خطر تر از سیگار نیست. آب، سموم دود را از بین نمی‌برد و آب و پیپ می‌تواند باعث سرایت عفونت شود.

آبنبات و آدامس های نیکوتین

محصولاتی که شامل سالیسیلات نیکوتین هستند مورد تایید اداره دارو و غذا نیست، و خطر مصرف اتفاقی کودکان از آن‌ها وجود دارد.

پیپ و سیگار برگ

این محصولات،هرچند کم تر،ولی خطرات سلامتی مشابه با سیگار دارند و نمی‌توانند جایگزین خوبی باشند.

تنباکوی بدون دود و انفیه

این محصولات حاوی مقدار نیکوتین مشابه با سیگار هستند و خطر ابتلا به سرطان حلق و دهان، بیماری های لثه و دندان و سایر مشکلات سلامت را افزایش می‌دهند.

مدت‌زمان ترک سیگار

فرایند ترک از آخرین سیگار آغاز می‌شود، اما زمان کاهش علائم و سازگاری بدن در هر فرد متفاوت است. جدول زیر روند معمول این دوره را نشان می‌دهد:

جمع بندی

ترک سیگار ممکن است در روزهای ابتدایی با بی‌قراری، تحریک‌پذیری و افزایش میل به مصرف همراه باشد، اما این شرایط موقتی است و با عبور از دوره سازگاری بدن، شدت آن کاهش می‌یابد. مهم‌ترین نکته این است که لغزش احتمالی به‌معنای شکست درمان نیست و باید علت آن شناسایی و برنامه ترک اصلاح شود. اگر تلاش‌های قبلی نتیجه نداده یا کنترل وسوسه دشوار است، متخصصان کلینیک پیام تندرستی می‌توانند با ارزیابی شرایط شما، مسیر مناسب‌تری برای قطع مصرف و جلوگیری از بازگشت به سیگار پیشنهاد دهند.