از آنجایی که میزان شیوع مصرف مخدرها ظرف چند دهه گذشته بسیار افزایش یافته است، اوردوز این مواد نیز افزایش قابل ملاحظهای داشته است. اوردوز مسکنهای تجویزی و هروئین از اوردوز مواد و داروهای دیگر شایعتر است. تعریفهای زیادی درباره نالوکسان (نارکان) به عنوان پادزهر اوردوز مخدرها شنیدهایم، اما نالوکسان چیست؟ دقیقاً چه نوع دارویی است و مصرف آن چه اثراتی بر بدن دارد؟
متخصصین در واکنش به این مشکل رو به رشد، نالوکسان را با هدف نجات جان بیمارانی که اوردوز میکنند، ابداع کردند. این دارو در ابتدا توسط پزشک اورژانس یا برای بیماران بستری در بیمارستان تجویز میشد، اما سازمان غذا و دارو آمریکا در نوامبر ۲۰۱۵، استفاده از اسپری استنشاقی این دارو را تایید کرد و به این ترتیب دسترسی عموم مردم به این دارو آسانتر شد.
نالوکسان (Naloxone) با نام تجاری نارکان نیز تولید میشود. این دارو پادزهر مخدرها است و برای درمان اوردوز برخی مواد اعتیادآور تجویز میشود. همچنین به صورت اسپری بینی، کپسول و آمپول وجود دارد. از کپسول خوراکی و آمپول نالوکسان برای ترک اعتیاد در مراکز تخصصی تحت نظارت کادر پزشکی متخصص درمان اعتیاد استفاده میشود.
نالوکسان اثر مواد مخدر زیر را موقتاً مسدود میکند:
چنانچه فردی هر کدام از مواد فوق را مصرف کند و سپس به او داروی نالوکسان تزریق شود، این دارو به ماده مخدر اجازه نمیدهد که بر مغز اثر بگذارد. وقتی بیمار این دارو را بصورت خوراکی یا تزریقی دریافت میکند، تنفسش به حالت عادی برمیگردد و هوشیار میشود. بنابراین دارو فرصت کوتاهی را برای نجات جان بیمار در اختیار کادر پزشکی در شرایط اورژانسی قرار میدهد.
خطرناکترین عارضه مصرف نالوکسان این است که بیمار مبتلا به اختلال سوءمصرف مواد مخدر مستقیماً در مرحله خماری حاد قرار میگیرد و ناگهان دچار علائم آزاردهنده ناشی از قطع مصرف میشود. علائم ترک ممکن است شامل سردرد، تغییر فشار خون، ضربان قلب سریع، تعریق، حالت تهوع، استفراغ، لرزش، بیقراری یا تحریک پذیری و بدن درد باشد. البته این عوارض آزاردهنده بعد از مصرف نالوکسون زندگی فرد را به خطر نمیاندازد.
برخی بیمارانی که در اثر تزریق نالوکسان به هوش میآیند و پرخاشگر یا خشن میشوند، نمیدانند که چه اتفاقی برایشان رخ داده است یا کجا هستند. البته این وضعیت به ندرت پیش میآید، اما بهتر است از آن آگاهی داشته باشید.
از دیگر عوارض جانبی مصرف نالوکسان میتوان به واکنشهای آلرژیک مختلفی اشاره کرد که نیاز به درمانهای خاص دارند. اکثر عوارض جانبی مصرف آن همان علائم ناشی از قطع مصرف مواد مخدر است. در دوره درمان با نالوکسون، نوشیدن الکل میتواند عوارض جانبی نالوکسان را افزایش دهد.
فردی که پس از مصرف نالوکسون تحت درمان قرار نمیگیرد، نیاز شدید به مصرف مواد را بیشتر احساس میکند، به خصوص اگر به مواد مخدر اعتیاد داشته باشد. نالوکسان تقریباً یک ساعت یا کمی بیشتر در بدن باقی میماند؛ حال آن که بعضی مواد مخدر بیش از ۱۲ ساعت در بدن باقی میمانند، با این توصیف اثر نالوکسون زودتر از اثر مواد مخدر از بین میرود.
مصرف مواد مخدر بعد از مصرف نالوکسان، خطر اوردوز دوم را به شدت افزایش میدهد.
اوردوز، سرعت تنفس را تا حد خطرناکی کاهش میدهد یا حتی تنفس بیمار را متوقف میکند، در نتیجه بیمار بیهوش میشود و نمیتواند بیدار شود. نالوکسان دارویی تجویزی است که فرآیند اوردوز را به دلیل جلوگیری از اثرگذاری مواد مخدر بر گیرندههای مغز معکوس میکند. بعد از تزریق نالوکسان انتظار میرود که بیمار ظرف ۲ تا ۳ دقیقه به هوش بیاید.
البته نالوکسان اوردوز را درمان نمیکند. اثر این دارو فقط ۳۰ تا ۹۰ دقیقه طول میکشد، بنابراین اقدامات درمانی باید به سرعت انجام شود تا وقتی اثر آن از بین میرود، بیمار دوباره بیهوش نشود یا تنفسش مختل نشود.
فردی که برای احیا در زمان اوردوز به او نالوکسان داده میشود، باید حداقل ۲ ساعت پس از آخرین دوز نالوکسان، توسط تیم پزشکی تحت مراقبت قرار بگیرد تا از سلامتی او اطمینان حاصل شود و مجدد بیهوش نگردد.
اگر فکر میکنید خود یا یکی از اطرافیانتان دچار اوردوز شدهاید یا به نالوکسان نیاز دارید، به سرعت با اورژانس تماس بگیرید.
نالوکسان صرفاً باید برای نجات دادن جان بیمار پس از اوردوز مصرف شود و برای درمان اعتیاد به مواد مخدر مناسب نیست. درمان اعتیاد به برنامه جامعی شامل درمانهای خاص، مشاوره و حمایت روانی نیاز دارد، به خصوص اگر بیمار به هروئین اعتیاد داشته باشد.
مصرف داروی نالوکسان برای افراد زیر مفید است:
همانطور که گفته شد مصرف نالوکسان تنها برای درمان اوردوز در بیماران اعتیاد مناسب است و استفاده از آن به جهت ترک اعتیاد مواد اعتیادآور مناسب نیست و عوارض گوناگونی برای بیمار به همراه دارد. بنابراین به شما پیشنهاد میکنیم، برای ترک و درمان اعتیاد به مرکز ترک اعتیاد پیام تندرستی به عنوان بهترین کلینیک ترک اعتیاد تهران مراجعه کنید تا تمامی مراحل درمان اعتیاد زیر نظر متخصصین باتجربه انجام بگیرد.
درمان اعتیاد در مرکز شبانهروزی ترک اعتیاد پیام تندرستی با بروزترین متدهای درمانی، تحت نظر مجربترین روانپزشکان و روانشناسان انجام میگیرد. جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره با شماره ۰۲۱۲۲۲۲۲۲۴۱ تماس بگیرید.
سلام من به شربت متادن اعتیاد دارم میخواستم بیام به مرکز شما میشه راهنمایی کنین ودر مورد نحوهی درمان ومدت زمان بستری و همچنین مقدار هزینه آن توضیح دهید ممنون میشم
سلام وقت بخیر
نحوه درمان و مدت زمان ترک برای هر شخص به عوامل مختلفی بستگی داره، و باید توسط پزشک بعد از بررسی شرایط (مثل دوز مصرف شده و مدت زمان مصرف و…) اعلام میشه، پیشنهاد میکنم ابتدا به شماره 41 22 22 22 – 021 تماس بگیرید تا مشاورانمون راهنماییتون کنند.
من مدت چهار سال است انواع مواد مخدر را استفاده کرده ام و بیست سالم است حالا هم شیشه و هروئین و هم دارو اعصاب میخورم از شهرستان هستم اگر بیام اونجا طی چند روز میتونم سمزدایی بشم و هزینه اون چقدره